جوسێڤ لیستەر
جوسێڤ لیستەر ، ژدایکبوویە ل ٥ ی هەیڤا ٤ سالا ١٨٢٧ ل ئوپتن ، ئیسێکس ، ئینگلتەرا ، کاریگەرییەک مەزن هەیە لسەر پزیشکیێ . بابێ وی ، جوسێڤ جاکسون لیستەر ، مایکروسکوپێ مژویل بوویە ، ئەڤ مەرەقە کارتێکرنێ ل جوسێڤێ گەنج دکەت . وی ل زانکویا لەندەن خواندییە و کولییا پزیشکیێ ل زانکویا ئیدینبورگ ، بوویە ژ کەسانێن سەرەکی د داهێنانا پزیشکیێ ، تایبەتی د نشتەگەرییا میکروبکوژی .
لیستەر ، تووشی ئیلتیهاباتا بوویە پشتی نشتەگەرییان د نەخۆشخانا ئیدینبورگ یا شاهانە ، ژێدەرێ ئیلهامێ بوو بو گهورینا تشتان . فێربوویە ژ تیورا لویس پاستوری یا میکروبان ، ئەو پێشەنگ بوو د نشتەگەریێن پاقژکری ژ میکروبان . بکارئینانا ترشێ کاربۆلیکێ ، و رابوو ب تەعقیمکرنا ئامیران و پاقژکرنا ئامیران ژبوو راوەستاندنا ئیلتیهاباتێن بەکترییا . فێرکرنا وی د پەرتووکا وی یا سالا ١٨٦٧ ، On the Antiseptic Principle in the Practice of Surgery" دختوران هانددەت بو گرنگیدانا پاقژیێ و بکارئینانا رێکێن میکروبکۆژان بو پاراستنا ئیلتیهاباتان د کەنداڤی .
لیستەری گۆمان برییە ژ کومەلگەها پریشکی ، بەس ببورینا دەمی ، هزرێن وی رازیبوونەکا جیهانی وەرگرتییە ،گهورینا نشتەگەریێ و باشکرنا ئەنجامێن نەخۆشان . وی ناسناڤ وەرگرتینە ، هاتییە ناسناڤکرن ب سوار ل سالا ١٨٨٣ و ل سالا ١٨٩٧ بوویە بارۆن لیستەرێ شاری لایم ریجیس . ڤان دانپێدانا جهێ وی بهێزکرییە د مێژوویا پزیشکیێ دا .
د ژیانا وی یا کەسی دا ، هەڤژینییا لیستەری بو ئەگنێس سیم ل سالا ١٨٥٦ ی هەڤکارییەکا پشتگیری بوو . ئەگنێس ، کچا نوژدارەکێ ، رولەکێ سەرەکی کرییە د کارێ وی یێ زانستی ، چێکرنا پەیوەندییەکا ئاهەنگدار د بزاڤێن خوە یێن ڤەکولینێ دا .
لیستەری چەوانییا بکارئینانا نشتەگەرییان گوهارت . وی پاقژی و بکارئینانا پاقژکەران تشتەکێ گرنگ دانا ، باشکرنا چاڤدێریا نەخۆشان و راوەستاندنا ئیلتیهاباتان . کارێ وی ژیانا زۆر کەسان رزگارکرییە و ساخلەمیا جیهانی باشترکرییە .
لیستەر ، بابێ نشتەگەرییا دژە بەکترییا ، وەکی روناهیەکا گەشە د مێژوویا پزیشکیێ دا . وی دیارکرییە کو چاڤدێریەکا دەقیق ، هەولدانا تشتێن نوی ، و هەردەم دویڤچوون بو هەرەباشیێ یا گرنگە د پزیشکیێ دا . میراتێ وی نڤیسیە هەتاهەتایێ د چێروکا پێشکەفتنا پزیشکیدا .